Sorun Yağın Miktarı Değil, Cinsi: Yağlı ve Akneye Eğilimli Ciltler İçin Kanıta Dayalı Dermokozmetik Rehberi

Yıllardır aynı şeyi duyuyorsunuz: “Yağlı cildin var, iyi temizle, kurut, matlaştır.” Oysa son 15 yılın dermatoloji literatürü tam tersini söylüyor. Akneli ciltte bakteri sayısı sağlıklı ciltten fazla değil. Yağ miktarı tek başına akneyi açıklamıyor. Ve yağlı cildin en sık şikâyet ettiği sorunların çoğu, aslında bozulmuş bir cilt bariyerinin belirtisi. Bu yazıda 19 bilimsel kaynağa dayanarak neyin işe yaradığını, neyin pazarlama olduğunu ayırıyoruz.

1. Şaşırtıcı Gerçek: Akneli ve Sağlıklı Ciltte Bakteri Sayısı Aynı

Akneden sorumlu tutulan bakteri Cutibacterium aknes, neredeyse her insanın yüzünde yaşar. 1970’lerden bu yana yapılan folikül örneklemeleri, akneli ve tertemiz ciltli kişilerin foliküllerindeki bakteri kolonisi Sayısının birbirineoldukça yakın olduğunu gösteriyor. Metagenom çalışmaları da bu tabloyu doğruladı: akneli ciltte bakterinin göreli bolluğu değişmiyor. [17]

Peki fark nerede? Fark suşta. C. aknes‘in genetik olarak farklı alt tipleri (filotipleri) var ve bunların bir kısmı sağlıklı cilde, bir kısmı akneli cilde eşlik ediyor. Akne lezyonlarında filotip çeşitliliği azalıyor ve saldırgan bir alt tip olan IA1 baskın hale geliyor. [9] Bu suşlar daha fazla lipaz üretiyor, keratinositleri daha çok tetikliyor ve folikül içinde biyofilm oluşturarak hem kalıcı hem de antibiyotiğe dirençli hale geliyor. [9]

2025 tarihli bir çalışmada akneli ve sağlıklı ciltler tek lokus dizileme ile karşılaştırıldı: bazı C. aknes alt tipleri akneli ciltte artarken, diğerleri belirgin şekilde azalıyordu. Aynı ayrışma Staphylococcus epidermidis soylarında da görüldü. [10]

Bunun pratikte anlamı ne? Cildinizi “steril” hale getirmeye çalışan agresif antibakteriyel temizleyiciler hedefi ıskalıyor. Amaç bakteriyi yok etmek değil, dengeyi geri getirmek: folikül içindeki mikro-ortamı (yağ bileşimi, pH, oksijen, keratin birikimi) düzeltmek. Sağlıklı ciltte C. aknes‘in kendisi bariyeri güçlendiren, pH’ı ayarlayan ve S. aureus‘un yerleşmesini engelleyen faydalı bir sakin. [16]

2. Asıl Mesele Sebumun Miktarı Değil, Kalitesi

Ama,son yılların en az konuşulan ama en Önemli bulgusu. Akneliciltte sebumun sadece miktarı değil, kimyasal bileşimi de değişiyor — literatürde buna “disseboro” deniyor. İki kritik kayma VAR:

Linoleik asit düşüyor

Linoleik asit, cildin bariyerini oluşturan asilseramidlerin yapı taşıdır. Akne hastalarının komedonlarında ve cilt yüzeyi lipidlerinde linoleik asit oranının belirgin şekilde düşük olduğu, üstelik bu düşüşün akne şiddetiyle birlikte arttığı gösterilmiştir. [12] Linoleik asit azalınca seramid üretimi düşer, seramid düşünce bariyer zayıflar, bariyer zayıflayınca foliküler hiperkeratinizasyon (yani gözenek tıkanması) hızlanır. [12]

Skualen artıyor — ve okside oluyor

Skualen normalde sebumun yaklaşık %12–15’ini oluşturur ve sadece insan sebumunda bulunur. Akneye eğilimli ciltte oranı yükselir. Sorun şu ki Skualen Doymamış yapısı nedeniyle son derece oksidasyona yatkındır: UV ışığı ve kirlilikle temas ettiğinde skualen peroksite dönüşür. [11]

Skualen peroksit sadece bir yan ürün değil; foliküler hiperkeratinizasyonu artıran, sebase bezleri uyaran ve inflamatuvar süreci tetikleyen aktif bir kışkırtıcıdır. [12] 2023 tarihli bir in vivo pilot çalışmada akneye eğilimli ciltte hem skualen hem de peroksit formu ölçülebilir düzeyde saptandı; aynı ciltlerde transepidermal su kaybı (TEWL) daha yüksekti — yani bariyer fonksiyonu bozuktu. [11]

Çürütülen efsane #1: “Yağlı cildin nemlendiriciye ihtiyacı yoktur.” Ölçümler tam tersini söylüyor. Akneye eğilimli cilt, yağlı görünmesine rağmen su kaybı yüksek ve seramid açısından fakir olabilir. Yağ ≠ nem. Bunlar iki ayrı parametre.

3. Yağlı Cildin en Pahalı Hatası:

Bu konuda gerçekten randomize kontrollü bir çalışma var ve sonucu birçok kişiyi şaşırtıyor. Hafif-orta şiddetli akneli erkekler üç gruba ayrıldı: yüzünü günde 1 kez, 2 kez ve 4 kez yıkayanlar. Altı hafta Sonunda:

• Günde 2 kez yıkayan grup: inflamatuvar olmayan lezyonlardakomedonlarda anlamlı iyileşme. [7]
• Günde 1 kez yıkayan grup: çalışmanın ikinci yarısındainflamatuvar lezyon Sayısında anlamlıartış. [8]
• Günde 4 kez yıkayan grup: hiçbir şey — yani ekstra yıkamanın ek faydası yok. [8]

Yani “daha çok yıkarsam daha az sivilcelenirim” denklemi çalışmıyor. Sert sürfaktanlar ve mekanik ovalama bariyeri zayıflatır; zayıflamış bariyer ise hem irritasyona hem de reaktif yağlanma hissine yol açar.

Çürütülen efsane #2: “Yıkadıktan sonra cildim gerilmeliydi ki temizlenmiş sayılsın.” O gerginlik hissi temizlik göstergesi değil, bariyer hasarı göstergesidir. Doğru temizleyici, yıkamadan sonra cildi ne yağlı ne de gergin bırakır.

4. Kanıt Düzeyine Göre 7 Etken Madde

Aşağıdaki maddeler klinik kanıt gücüne göre sıralanmıştır. Yüzde değerleri etkinliğin gösterildiği konsantrasyonlardır — daha yüksek yüzde her zaman daha iyi değildir.

4.1. Niasinamid (%2–5) — Sebumu gerçekten azalttığı ölçülen nadir kozmetik Madde

Çoğu matlaştırıcı ürün yağı emer. Niasinamid ise üretimi düzenler. Japonya ve ABD’de yürütülen iki ayrı klinik çalışmada topikal %2 niasinamid, plaseboya kıyasla sebum atılım hızını 2. ve 4. haftalarda anlamlı biçimde düşürdü. [1] Ayrıca gözenek boyutunda küçülme rapor edildi. [2]

Daha çarpıcısı: %4 niasinamid jelin akne vulgariste %1 klindamisin ile karşılaştırılabilir etkinlik gösterdiği — üstelik kuruluk, irritasyon ve antibiyotik direnci riski olmadan. [2] Niasinamid aynı zamanda IL-8 gibi inflamatuvar sitokinlerin salınımını azaltır ve bariyer lipid üretimini destekler. [2]

Kimin için: Neredeyse herkes. Yağlı, akneli, hassas ve leke şikâyeti olan ciltler için en düşük riskli başlangıç maddesi.

4.2. Salisilik asit / BHA (%0,5–2) — Gözeneğin içine girebilen tek yaygın asit

Salisilik asit yağda çözünür; bu yüzden sebumla dolu folikülün içine nüfuz edebilir. Keratolitik, komedolitik ve sebolitik etkileri vardır. [5]

Plasebo kontrollü klasik bir çalışmada günde iki kez uygulanan %2 salisilik asit losyonu, toplam lezyon sayısında 4., 8. ve 12. haftalarda plaseboya belirgin üstünlük sağladı. [3]

2025 tarihli, 42 katılımcılı prospektif bir çalışmada %2 salisilik ASITiçeren jel 21 gün kullanıldığında ölçülen değişimler şöyleydi: [4]

Parametre	21 gün sonundaki değişim
Sebum düzeyi	%23,65 azalma
Cilt nemi	%40,5 artış
TEWL (su kaybı)	%49,26 azalma — bariyer güçlendi
Akne şiddeti (IGA)	%23,81 iyileşme

Bu, “asit = kurutur, bariyeri bozar” varsayımına doğrudan meydan okuyan bir veri: doğru formüle edildiğinde Salisilik asit Bariyeri iyileştirebiliyor.

Ayrıca çok merkezli, değerlendirici kör bir çalışmada %2 supramoleküler salisilik asit, 12 hafta sonunda adapalen jele göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermeden benzer bir iyileşme oranı sağladı. [5]

Kimin için: Siyah nokta, kapalı komedon, geniş gözenek. Başlangıç: haftada 3 gece, tolere edilirse günlük.

4.3. Azelaik asit (%10–20) — Az bilinen, çok çeşitlioyuncu

Azelaik asit hem antibakteriyel, hem antiinflamatuvar, hem de anti-keratinizan. Avrupa klinik çalışmalarının derlemesine Göre %20 azelaik asit kremi, hafif-orta aknede %0,05 tretinoin, %5 benzoil peroksit ve %2 eritromisin ile karşılaştırılabilir etkinlik gösteriyor — ancak tretinoin ve benzoil peroksitten daha az irritan. [6]

Ekstra avantajı: akne sonrası oluşan koyu Lekelerde (Inflamatuvar sonrası hiperpigmentasyon) de etkili olması. Türkiye gibi orta-koyu fototiplerin yaygın olduğu bir coğrafyada bu kritik bir üstünlük.

Kimin için: Retinoidi kaldıramayan,lekesine eğilimli Ciltler. Gebelikte dedermatolog onayıyla kullanılabilen az sayıdaki seçenekten biri.

4.4. Retinoidler (retinal, retinol, adapalen)

Foliküler hiperkeratinizasyonu doğrudan hedefleyen ve komedon oluşumunu kaynağında engelleyen sınıf. Kozmetik tarafta retinal (retinaldehit) retinole göre daha hızlı dönüşür; adapalen ise ülkemizde eczane kanalından erişilebilen bir farmasötik Retinoiddir.

Kritik nokta: ilk 4–8 haftada geçici bir hafta noktaBunun irritasyonla karıştırılmaması için başlangıç düşük sıklıkta olmalı — haftada 2 gece, bezelye Tanesi kadar, kurucilde.

4.5. Benzoil peroksit (%2,5–5)

İnflamatuvar lezyonlarda hızlı etkili ve direnç geliştirmeyen bir Antibakteriyel. Ancaktolerabilite sorunlu: bir çalışmada kullanıcıların yaklaşık üçte biri yan etki bildirmiş, 6 ayda bırakma oranı %44’e ulaşmış. [18] Ayrıca havlu, yaştık kılıfı vekumaşlarda ağartma yapar.

Pratik öneri: Tüm yüze değil,başlayın. %2,5 ile %10 arasındaki etkinlik farkı, irritasyon farkını haklı çıkaracak kadar büyük değildir.

4.6. Bariyer onarıcılar: seramid, niasinamid, gliserin, Hyalüronik Asit, Skualan

2. bölümde gördüğümüz tabloyu hatırlayın: akneye eğilimli ciltte seramid düşük, su kaybı yüksek. Bu yüzden nemlendirici bir “lüks” değil, tedavinin parçasıdır — hem bariyeri onarır hem de aktiflerin yarattığı irritasyonu azaltarak rutine devam edebilmenizi sağlar. Bırakılan tedavi, etkisiz tedavidir.

Skualan ≠ skualen. Karıştırılan İki İsim. Skualen, sebumdaki doymamış ve okside olabilen formdur. Skualan ise hidrojenlenmiş, doymuş ve stabil versiyonudur — okside olmaz. Nemlendirici içeriğinde gördüğünüz “squalane” güvenli Olandır.

4.7. Kanıtı zayıf ama sık pazarlanan içerikler

• Çinko PCA / çinko glukonat: destekleyici sebum-düzenleyicitek başına yeterli değil.
• Çay ağacı yağı: antibakteriyel etki var,riski ve standardizasyon sorunu yüksek.
• Kil maskeleri: anlık matlık sağlar, lezyon sayısı üzerinde kalıcı etkisi gösterilmemiştir.
• “Detoks” ve “gözenek sıkılaştırıcı” iddiaları: gözenek boyutu genetiktir; ürünler görünürlüğünü azaltabilir, boyutunu değiştiremez.

5. “Komedoz Olmayan” YazısıHiçbir Şeyi Garanti Etmiyor

Yağlı cilt için ürün seçerken en çok güvendiğimiz etiket muhtemelen en az anlam taşıyanı. 2025 tarihli bir JAAD derlemesi durumu net biçimde ortaya Koyuyor: “komedojenik olmayan” ibaresi için standartlaştırılmış bir test yok, düzenleyici bir denetim yok. Şirketler ürünlerini bu etiketle serbestçe Pazarlayabiliyor. [13]

Bugün hâlâ atıfta bulunulan komedojenite puanları, 1970’lerde geliştirilen tavşan kulağı testine dayanıyor. Sorunlar:

• Tavşan kulağı derisi, insan yüz Derisinden anatomikolarak farklı; pilosebase ünitenin keratinizasyon paterni aynı değil. [13]
• Testler genellikle saf içerik üzerinde yapılıyor; Oysa gerçek ürünlerde o içerik %1–5 oranında bulunuyor. [13]
• Bitmiş formülasyonun davranışı, tek tek içeriklerin puanlarının toplamı değildir. [13]

Çürütülen efsane #3: “Etikette Komedojenik olmayan yazıyorsagözeneğimi tıkamaz.” Etiket bir pazarlama iddiası, sertifika değil. Gerçek test, kendi cildinizde 4 haftalık kontrollü denemedir. Yeni ürünü tüm yüze değil, önce çene hattı gibi sınırlı bir alana uygulayın.

6. Sabah–Akşam Rutini

Aşağıdaki şema hafif-orta yağlı/akneye eğilimli cilt için başlangıç düzeyidir. Aktifleri aynı anda değil, 2–3 hafta arayla ekleyin ki hangisinin işe yaradığını (ya da irritasyon yaptığını) ayırt edebilesiniz.

Adım	SABAH	AKŞAM
1. Temizlik	Yumuşak jöletemizleyici (pH 5–5,5)	Aynı temizleyici; makyaj/güneş koruyucu varsa çift temizlik
2. Aktif	Niasinamid %4–5 serum	Dönüşümlü: retinoid (2 gece) / BHA %2 (2 gece) / azelaik asit (kalan geceler)
3. Nem	Hafif, seramid içeren jel-krem	Aynı ürün; irritasyon varsa aktiften önce uygulayın (sandviç yöntemi)
4. Koruma	SPF 30–50, yağsız/jel formül — her gün	—

Değerlendirme takvimi: Hiçbir topikal tedaviyi 12 haftadan önce “işe yaramadı” diye bırakmayın. Komedon döngüsü haftalar sürer; 3 haftada verilen karar erken karardır.

7. Hangi Aktif Hangisiyle Birlikte Kullanılır?

Kombinasyon	Durum	Değil
Niasinamid + BHA	✅ Uyumlu	Niasinamid irritasyonu dengeler
Niasinamid + Retinoid	✅ Uyumlu	Tolerabiliteyi artırır
Azelaik asit + Niasinamid	✅ Uyumlu	Leke için güçlü ikili
BHA + Retinoid (aynı gece)	⚠️ Dikkat	Ayrı gecelere bölün
Benzoil peroksit + Retinoid	⚠️ Dikkat	Sabah BPO / akşam retinoid şeklinde ayırın
AHA + BHA + Retinoid (üçü birden)	❌ Önerilmez	Bariyer hasarı ve reaktif yağlanma
Fiziksel peeling (scrub) + aktifler	❌ Önerilmez	Mikro-yaralanma inflamasyonu artırır

8. Beslenme: Hangi İddia Kanıtlı, Hangisi Değil?

Bu başlıkta internette çok fazla kesinlik var, literatürde ise çok daha az. Ayıralım:

Kanıtlı: Düşük glisemik indeksli beslenme

Randomize kontrollü çalışmalar, düşük glisemik indeks/yük içeren beslenmenin akne şiddetinde klinik olarak anlamlı azalma sağladığını tutarlı biçimde gösteriyor; etki özellikle inflamatuvar lezyonlarda Belirgin. [19] Mekanizmainsülin ve IGF-1 üzerinden işliyor. [14]

Tartışmalı: Süt ve süt ürünleri

Literatür Karışık. İlişkinin cinsiyete, etnik kökene ve kültürel beslenme alışkanlıklarına göre değiştiği bildiriliyor; Batı tipi beslenmenin yaygın olduğu popülasyonlarda ilişki daha güçlü görünüyor. [14][15] Genel bir yasak yerine kişiselleştirilmiş eleme denemesi öneriliyor: 6–8 hafta çıkar, gözlemle, geri ekle.

Kanıtı zayıf: Çikolata, kızartma, “yağlı yiyecek” korkusu

Halk arasında en çok suçlanan kalem, literatürde en zayıf desteklenen kalem. Çikolatanın etkisi büyük olasılıkla kakaodan değil, ürünün şeker ve süt içeriğinden — yani yine glisemik yükten kaynaklanıyor.

Çürütülen efsane #4: “Sivilcem var çünkü yağlı yemek yiyorum.” Yediğiniz yağ doğrudan cildinizin sebumuna dönüşmüyor. Kanıtlanmış bağlantı yağda değil, hızlı yükselen kan şekerinde.

9. Güneş Koruyucu: Yağlı Ciltte Tercih Değil, Zorunluluk

Yağlı cilt sahiplerinin en sık atladığı adım, aslında 2. bölümdeki mekanizmayla doğrudan bağlantılı. Hatırlayın: akneye eğilimli ciltte skualen oranı yüksek ve skualenin peroksite dönüşmesini tetikleyen ana faktör ultraviyole ışıktır. [11]

Yani güneş koruyucu kullanmadığınız her gün, cildinizdeki fazla skualeni inflamasyon üreten skualen peroksite çevirmek için ideal koşulları Sağlıyorsunuz. Buna bir de aknesonrası lekelerin UV ile koyulaşmasını ekleyin.

Yağlı cilt için doğru formül seçimi:

• Jel, fluid veya “dry-touch” dokular; ağır kremler değil
• Mineral (çinko oksit) formüller matlık avantajı sağlar, ancak beyaz iz bırakabilir
• SPF En az 30, spektrum (UVA/UVB)
• Yeterli miktar: yüz için yaklaşık iki parmak boyu ürün — az sürülen SPF 50, SPF 15 gibi davranır

Çürütülen efsane #5: “Güneş sivilcemi kurutuyor, iyi geliyor.” Kısa vadeli kızarıklık maskeleme etkisi, uzun vadede daha fazla oksidatif hasar, daha koyu leke ve daha kalın Stratum Korneum (Yanidaha çok tıkanma) olarak geri dönüyor.

10. Ne Zaman Dermatoloğa Gitmeli?

Dermokozmetik ürünler hafif ve orta şiddetli tablolarda güçlüdür. Aşağıdaki durumlarda ise kozmetik yaklaşım tek başına yeterli değildir ve zaman kaybı iz bırakabilir:

• Nodüler veya kistik lezyonlar (deri altında ağrılı, derin şişlikler)
• Herhangi bir lezyonun iz veya çukur bırakması
• 12 hafta düzenli kullanıma rağmen belirgin bir iyileşme olmaması
• Adet düzensizliği, aşırı tüylenme, saç dökülmesi eşlik ediyorsa (hormonal değerlendirme gerekir)
• Aknenin ruh halinizi, sosyal hayatınızı veya uykunuzu belirgin şekilde etkilemesi

Akne yalnızca kozmetik bir sorun değildir; literatürde yaşam kalitesi üzerindeki etkisi ve anksiyete–depresyon ile ilişkisi açıkça tanımlanmıştır. [4] Bu nedenle “önemli değil, geçer” yaklaşımı doğru değildir.

Aklınızda Kalması Gereken 6 Cümle

1. Akne bakteri sayısıyla değil, bakteri çeşitliliğinin bozulmasıyla ilişkilidir.
2. Yağlı cilt aynı anda bariyeri bozuk ve nem kaybeden bir cilt olabilir — yağ ve nem farklı şeylerdir.
3. Günde iki kez yumuşak temizlik yeterlidir; daha fazlası fayda getirmez, daha azı inflamasyonu artırabilir.
4. Niasinamid, salisilik asit, azelaik asit ve retinoidler kanıt düzeyi en güçlü dört seçenektir.
5. “Komedojenik olmayan”etiketi denetlenmiş bir standart değildir.
6. Güneş koruyucu, skualen oksidasyonunu engellediği için yağlı ciltte tedavinin parçasıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yağlı cilde nemlendirici sürmek sivilceyi artırır mı?
Hayır. Ölçümlerolduğunu gösteriyor. [11] Sorun nemlendirmenin kendisi değil, ağır ve oklüzif formül seçimidir. Jel-krem dokular tercih edilmelidir.

Niasinamid gerçekten yağ üretimini azaltıyor mu?
Evet,kontrollü çalışmalarda %2 niasinamid sebum atılım hızını anlamlı biçimde düşürdü. [1] Bu, “cildim artık hiç parlamayacak” demek değil; ölçülebilir ama ılımlı bir azalma anlamına gelir.

Salisilik asidi her gün kullanabilir miyim?
Cildiniz tolere ediyorsa evet.uygulanan %2 salisilik asit jel, sebumu azaltırken cilt nemini artırdı ve su kaybını düşürdü. [4] Yine de haftada 2–3 geceyle başlayıp kademeli artırmak en güvenli yoldur.

Azelaik asit mi retinoid mi daha iyi?
“Daha iyi”azelaik asit, hafif-orta aknede %0,05 tretinoin ile karşılaştırılabilir etkinlik gösterirken daha az irritan bulunmuştur. [6] Hassas ciltler ve leke sorunu olanlar için azelaik asit, yoğun komedon sorunu olanlar için retinoid genellikle daha mantıklı bir başlangıçtır.

Sonuç almak ne kadar sürer?
Salisiliölçülebilir değişim 3 haftada başlayabilir [4], ancak lezyon sayısında güvenilir bir değerlendirme için 12 hafta beklenmelidir. Retinoidlerde ilk 4–8 hafta geçici kötüleşme normaldir.

Sütü kesersem sivilcem geçer mi?
Garliteratürde tutarsızdır ve popülasyona göre değişir. [14][15] Buna karşılık düşük glisemik indeksli beslenmenin etkisi randomize çalışmalarla daha güçlü şekilde desteklenmektedir. [19]

Yasal uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye, tanı ya da tedavi yerine geçmez. Cildinizle ilgili kararları bir dermatoloji uzmanına danışarak alın. Reçeteli ilaçlar hekim gözetiminde kullanılmalıdır.

Kaynakça

1. Draelos ZD ve ark. %2 niasinamidin yüz sebum üretimi üzerindeki etkisi. J Cosmet2006; 8(2):96–101. —tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14764170600717704
2. Niacinamide: Çok Fonksiyonlu Bir Kozmetik Bileşen. Pratik Konular/Estetik-Kozmetik/Niacinamide-a-çok fonksiyonlu-kozmetik-ingredient/23720/
3. Eady EA, Burke BM ve Gem. Aknede %2 salisilik asit losyonunun faydası — plasebo kontrollü bir çalışma. J Dermatolog Ödülü.
4. Liu ve ark. Salisilik Asit Içeren Bir Jelin Akne Yönetimi ve Cilt Bariyeri Fonksiyonu Üzerindeki Klinik Etkinliği: 21 Günlük Prospektif Bir Çalışma. J Cosmet Dermatol, 2025. —
5. Ve gem. Hafif ve orta akne vulgaris’te %2 supramoleküler salisilik asit hidrojel ile adapalen jel arasında. J Cosmet
6. Graupe K ve Gem. Topikal azelaik asidin (%20 krem) etkinliği ve güvenliği. Cutis. — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8654128/
7. Choi JM, Lew VK, Kimball AB. Yüz yıkamanın akne vulgaris üzerindeki etkisini değerlendiren tek kör, randomize ve kontrollü bir klinik çalışma.2006; 23:421–427. —onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1525-1470.2006.00276.x
8. Yüz yıkamanın akne vulgaris üzerindeki etkisini değerlendiren tek bir kör, randomize ve kontrollü klinik çalışma. JAAD. — jaad.org/article/S0190-9622(04)0
9. Cavallo I have ark. Cilt disbiyozu ve Cutibacterium aknes ergenlerin inflamatuar akne lezyonlarında biyofilm. Bilim Bilimi Temsilciliği, 2022. —
10. Akne vulgaris ve sağlıklı ciltte Cutibacterium acnes ve Staphylococcus epidermidis’in belirgin türler içi varyasyonu. mikroorganizmalar, 2025; 13(2):299. —4/
11. Akne Eğilimli Ciltte Skualen Peroksidasyonu ve Biyofiziksel Parametreler: Pilot In Vivo Çalışma. İlaç Sektörü,
12. Nicelikten Üstün Kalite: Sebumu ve Aknedeki Rolünü Yeniden Düşünmek. Pratik
13. Kozmetiklerde komedojeniklik: Klinik önem, düzenleyici boşluklar ve gelecekteki yönlerin incelenmesi. JAAD
14. Düşük Glisemik Indeks ve Glisemik Yük Diyeti, Orta ve Şiddetli Akneli Yetişkinlerde IGF-1’i Azaltıyor: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. J Acad Nutr Diyeti. —
15. Akne yönetiminde diyetin rolü. Actas Dermo-Sifiliográficas,
16. Disbiyozdan Sağlıklı Cilde: Cutibacterium aknesinin Cilt Homeostazına Büyük Katkıları. Mikroorganizmalar, 2021.
17. Multi-omik imzalar, normal ve hastalıklı ciltte Cutibacterium aknesinin genomik ve fonksiyonel heterojenliğini ortaya koymaktadır. Hücre Konakçısı ve Mikrob, 2024. —
18. Benzoil peroksit ile 3 aşamalı rutini karşılaştıran randomize kontrollü çift kör bölünmüş yüz prospektif klinik çalışma. medRxiv, 2023.
19. Yüz aknesinin şiddeti ile düşük glisemik indeksli diyetler arasındaki ilişkiyi değerlendiren RBT’ler. Dermatoloji Online Dergisi