Komedon Nedir? Komedojenite İndeksi, Komedon Karşıtı İçerikler ve Ürün Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Komedon, ciltteki kıl foliküllerinin (gözeneklerin) sebum (cilt yağı) ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, iltihapsız akne lezyonudur. Akne vulgarisin en erken evresi olarak kabul edilir.
Komedonlar genellikle:
- Yağlı ve karma ciltlerde
- Akneye yatkın cilt tiplerinde
- Yanlış kozmetik ürün kullanımı sonrası
- Ergenlik, regl dönemi, stres gibi hormonal değişimlerde
daha sık görülür.
Komedon Çeşitleri Nelerdir?
Açık Komedon (Siyah Nokta) Nedir?
- Gözenek ağzı açıktır
- İçerideki sebum hava ile temas eder
- Oksidasyon sonucu siyah renk oluşur
- Kir değildir (en yaygın yanlış inanış)
Kapalı Komedon (Beyaz Nokta) Nedir?
- Gözenek ağzı kapalıdır
- Sebum ve ölü hücreler cilt altında birikir
- Ciltte pütürlü dokuya neden olur
- Enflamasyon ve sivilceye dönüşme riski yüksektir
Komedojenite İndeksi Nedir?
Komedojenite indeksi, bir kozmetik içeriğin gözenek tıkama potansiyelini gösteren derecelendirme sistemidir. En sık kullanılan ölçek 0 ile 5 arasındadır.
| Komedojenite Değeri | Anlamı |
|---|---|
| 0 | Komedojenik değil |
| 1 | Çok düşük risk |
| 2 | Düşük risk |
| 3 | Orta risk |
| 4 | Yüksek risk |
| 5 | Çok yüksek risk |
Komedon Oluşumuna Neden Olan Faktörler
- Aşırı sebum üretimi
- Ölü deri birikimi
- Yanlış veya yetersiz temizlik
- Alkol ve sert yüzey aktifler
- Ağır ve oklüzif (nefes almayan) formüller
- Hormonal dalgalanmalar
- Güneş kremi ve makyaj kalıntıları
Komedon Karşıtı Etkili Aktif İçerikler
Salisilik Asit (BHA)
- Yağda çözünebilir
- Gözenek içine girerek çalışır
- Siyah ve beyaz noktalara karşı en etkili asittir
- Genellikle %0.5 – %2 oranında kullanılır
Retinoidler (Retinol, Retinal, Tretinoin)
- Hücre yenilenmesini hızlandırır
- Kapalı komedonları azaltır
- Uzun vadede gözenek tıkanmasını önler
- Düzenli ve kontrollü kullanım gerekir
Azelaik Asit
- Antibakteriyel ve komedolitik etki
- Akne + komedon + leke için çok yönlüdür
- Hassas ciltler için iyi bir alternatiftir
Niasinamid
- Sebum üretimini dengeler
- Gözenek görünümünü iyileştirir
- Komedon oluşumunu dolaylı olarak azaltır
Çinko (Zinc PCA)
- Yağ dengesini düzenler
- Akneye eğilimli ciltlerde destekleyicidir
Komedojenik Olma Potansiyeli Yüksek İçerikler
Her ciltte mutlaka sorun yaratmaz; ancak akneye yatkın ciltlerde dikkat edilmelidir.
- Coconut Oil (Hindistancevizi Yağı)
- Cocoa Butter
- Wheat Germ Oil
- Isopropyl Myristate
- Lanolin
- Bazı Algae (yosun) türevleri
Ürün İçeriği Okurken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
“Non-Comedogenic” İbaresi Yeterli mi?
Hayır. Bu ifade:
- Yasal bir standart değildir
- Pazarlama terimi olarak kullanılabilir
INCI Listesinde İlk 5 İçerik Çok Önemlidir
Çünkü ürünün büyük kısmını oluştururlar.
Yağ Türlerini Tanıyın
- Squalane, jojoba, üzüm çekirdeği yağı → genelde daha güvenli
- Ağır esterler ve mineral bazlı yağlar → riskli olabilir
Cilt Tipi Her Şeydir
Aynı ürün:
- Yağlı ciltte komedon yapabilir
- Kuru ciltte mükemmel çalışabilir
Komedonlar Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
❌ Siyah noktalar kirdir
✔ Oksitlenmiş sebumdur
❌ Gözenekler açılıp kapanır
✔ Gözeneklerin kas yapısı yoktur
❌ Cildi çok yıkamak komedonu önler
✔ Aşırı yıkama sebumu artırır
❌ Yağlı cilt nemlenmez
✔ Nemlenmeyen cilt daha çok yağ üretir
Komedonları Kontrol Altına Almak Mümkün mü?
Evet. Komedonlar:
- Doğru aktif içerikler
- Cilt tipine uygun ürün seçimi
- Sabırlı ve düzenli bakım
ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.
Kaynaklar
Paula’s Choice Ingredient Dictionary
Bolognia JL, Schaffer JV, Cerroni L.
Journal of the American Academy of Dermatology (JAAD)
American Academy of Dermatology (AAD)
Cosmetic Ingredient Review (CIR)
EU CosIng Database
Baumann L.